أبي المعالي القونوي ( مترجم : خواجوى )

22

مرآة العارفين ومظهر الكاملين في ملتمس زبدة العابدين ( فارسى )

آمده است ، و اگر بيم از به دراز كشيدن سخن و روىگردانيدن از توجه و ذكر - در اين اوقات شريف - نداشتم ، سخن را در اين مرتبه برزخى عمايى و اسرارش گسترش مىدادم ، از اين‌روى زمام بيان و كلام را بركشيدم و بر آن‌چه كه درخور اين مختصر است بسنده نمودم . بنابراين طبق آن‌چه كه بيان داشتيم معلوم شد كه فاتحة الكتاب جامع تمام عوالم و مراتب است ، و عوالمى كه عبارت از كتاب و يا كتاب‌هاست ، و تمام مراتب و عوالم در آن ( فاتحة الكتاب ) مندرج و درنورديده شده است ، از اين‌روى به امّ الكتاب ناميده شده است . رمز بودن « الله » بين رحمان و رحيم - در بسمله اما « بسمله » كه موسوم به امّ « لام » است : آن نيز دو بخش دارد ، و آن‌چه كه بين آن‌دو بخش است ، هم از آن‌دو است : بخشى از آن وابسته به ذات است و آن عبارت از « بسم » است ، و بخشى وابسته به صفات است و آن عبارت از « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است ، و آن‌چه كه بين آن‌دو است ، جامع و فراگير هر دو بخش مىباشد ، و جداكننده آن‌دو « الله » 25 است ، و اگر خواهى براى آن دايره‌اى رسم كنى ، آن را به سبب خطى كه ميانش را جدا مىسازد رسم كن ، و آن را دو قوس قرار ده ، و « بسم » را در قوس دست راست ، و « الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » را در قوس دست چپ بگذار و اسم جلاله « الله » را در برزخ ، زيرا آن اسم ذات است كه داراى تمام صفات مىباشد ، در آن از حيث جمعيتش مر هر دو بخش را برزخى است و آن اين دايره است : و نيز بدان ! « بسمله » شريف داراى سه اسم است و آن‌ها : الله و رحمان و